Onze gevoelens

Aan de ene kant zijn gevoelens eenvoudige lichamelijke ervaringen. We stoten onze knie het doet pijn. We kijken waar we ons aan hebben gestoten en wrijven over onze knie en proberen niet meer tegen dat lage kastje aan te lopen. Maar verander de situatie en we worden boos, omdat we op dat moment eigenlijk geen pijn aan onze knie kunnen hebben. We hebben onze knie namelijk nodig om die hardloopwedstrijd die we over een kwartier gaan lopen te winnen.

Hoe we reageren op onze gevoelens wordt dus bepaald door waar we mee bezig zijn. Zijn we gewoon onderweg dan vinden we het gewoon stom van onszelf dat we ergens tegenaan lopen we voelen de pijn en gaan verder. Hebben we haast omdat we ergens op tijd moeten zijn, dan kan het ergens tegenaan lopen dat pijn doet plots leiden tot een reactie die in geen verhouding staat tot de pijn die we hebben. Dan lijken we plots op dat kind dat struikelt tijdens het spelen, ziet dat zijn ouders het zien, in huilen uitbarst en verwacht getroost te zullen worden.

We hebben dus twee soorten gevoelens. De gevoelens zoals we die ervaren als er geen externe invloeden zijn en die we denken te moeten laten zien als er omstanders zijn.

Maar hoe weet je dan nog welke gevoelens echt zijn en welke niet. Zeker als je bedenkt dat 90 procent of meer van onze communicatie non-verbaal plaatsheeft. We zeggen meer tegen elkaar met onze lichaamstaal dan met de woorden en intonatie die we gebruiken. We roepen dus meer gevoelens bij elkaar op, dan alleen de emoties waarvan we denken dat we die zelf ervaren door wat we horen en voelen als we met iemand samen zijn. Maar niet alleen voelen we iets als we iets horen, zien of meemaken samen met anderen, we creëren ook nog eens gevoelens op basis van wat we zien, horen en meemaken. En dan krijgen we ook nog eens de gevoelens van anderen mee via hun non-verbale boodschappen.

Als je je knie stoot en het doet pijn, dan is het antwoord natuurlijk simpel. De pijn is namelijk eenvoudig terug te leiden tot de plek, de knie. Maar als ik plots het idee krijg dat ik iemand vervelend vind. Ervaar ik dan zelf een gevoel van verveling of is de ander misschien tegen zijn zin bezig met iets. Vind ik de ander vervelend of vind de ander zichzelf vervelend. Bij een gevoel van verveling is het vaak nog redelijk eenvoudig vast te stellen, even goed opletten hoe de ander zich non-verbaal gedraagt en je weet het.

Bij sommige gevoelens is dat niet te achterhalen. Stel dat je plots het gevoel krijgt bij iemand dat je verliefd bent, terwijl je helemaal niet ongelukkig bent in je relatie voor je gevoel of idee, misschien zelfs wel heel gelukkig. Het kan natuurlijk zijn, dat je helemaal niet gelukkig bent en jezelf voorspiegelt dat je het wel bent, omdat je vindt dat je gelukkig moet zijn als je met iemand samen bent. Dan is het gevoel van verliefdheid een signaal dat je jezelf voorliegt. Maar wat nu als die ander wel degelijk non-verbaal laat weten dat zij je leuk vindt. Als je iemand daar op aanspreekt, zeker als de ander weet dat je in een relatie zit, dan zal er een ontkennend antwoord komen. Alsof je niet verliefd mag zijn op iemand die een relatie heeft. Maar dat betekent ook, dat je eigenlijk niet kunt achterhalen of je gevoel van verliefdheid een signaal is dat je jezelf voorliegt over hoe gelukkig je bent. Want als de ander ontkent verliefd te zijn, dan moet het gevoel dat je hebt van jezelf zijn. Maar wat kun je dan nog doen om te ontdekken of je echt verliefd bent op de ander of dat het een signaal is van je onbewuste dat je jezelf voorliegt over je eigen geluk.

Wat nu als je gevoel van verliefdheid vooral iets zegt over iets wat je wilt en niet over de situatie waarin je je bevindt? Misschien betekent verliefdheid alleen maar dat je het gevoel hebt niet echt vrij te zijn in je relatie en dat je de behoefte hebt andere mensen te leren kennen en ben je verder heel gelukkig met je partner.

Gevoelens interpreteren is nog niet zo makkelijk als we vaak denken. Zeker als je bedenkt dat sommige gevoelens bij de ene persoon het ene betekenen en bij een ander iets anders. Je kunt dus niet zomaar het advies van anderen overnemen en voor jezelf gebruiken. Je zult ze moeten onderzoeken, zoals je voor jezelf moet onderzoeken of je gevoelens betekenen wat je denkt dat ze betekenen. Want hoe vaak hebben we er met onze gevoelens niet naast gezeten, toen we ze klakkeloos volgden.